Pleidooi voor een Basisinkomenfonds

Zoals met het fonds voor gasbaten is voorgesteld begin jaren zestig van de vorige eeuw zou ik willen pleiten een (staats)fonds voor het basisinkomen in het leven te roepen.

Bijvoorbeeld: Als we sinds 1965 de aardgasbaten in een fonds hadden gestopt hadden we bij een jaarlijks rendement van 3 procent in 2008 300 miljard euro gehad, berekende hoofdeconoom Wim Boonstra van de Rabobank in 2008. Dat zou toen al zo’n 360 miljard zijn geweest.

Dit betekent dat het hele sociale stelsel gebaseerd op belastingen overbodig was geworden en een vast leefbaar basisinkomen geïnstalleerd had kunnen worden want het was al lang voorspelbaar dat de opvolger van de industriële revolutie de automatiseringsrevolutie zou worden met dientengevolge toenemende werkloosheid door de overgrote overname van arbeid door automatisering/robotisering.

Naar voorbeeld van het aardgasfonds kan men ook kijken naar het verzamelen van de

zorgbaten in een landelijk Zorgfonds,

energiebaten in een landelijk Energiefonds,

bankbaten in een landelijk Bankfonds,

transportbaten in een landelijk Transportfonds,

mediabaten in een landelijk Mediafonds,

netbeheerbaten in een landelijk Netbeheerfonds,

waterbaten in een Waterfonds,

afvalverwerkingsbaten in een landelijke Afvalverwerkingsfonds,

enzovoort.

Als al deze fondsen op zouden kunnen gaan in één fonds – nóg eenvoudiger i.e. het landelijk Basisinkomenfonds – dan kan men deze nutswinsten (gasbaten, zorgbaten, energiebaten, bankbaten, transportbaten, mediabaten) opgebracht door de bevolking als geheel herinvesteren in de onderkant van de samenleving als een leefbaar gegarandeerd basisinkomen waarbij het besteedbaar inkomen stappen vooruit kan gaan en deze burgers op die manier zorgen voor een ‘trickle-up’-economie waarbij vooral het MKB bevoordeeld zal worden.

Een aantal jaren geleden werden de gasbaten in het kader van een zogenaamd ‘toekomstfonds’ weer besproken en wel om met een deel hiervan ‘innovatie’ in het midden- en kleinbedrijf in Nederland te bekostigen. Dit Toekomstfonds werd in 2015 gestart met een kapitaal van 200 miljoen euro, middelen uit het bestaande Innovatiefonds MKB en wordt verder gevoed met mogelijke (!) meevallers in de gasbaten. Een onzekere factor feitelijk dus voor het MKB deze ‘mogelijke’ meevallers. Deze meevallers worden dan belegd in staatsobligaties, zodat het vermogen behouden blijft. De rendementen komen beschikbaar voor uitgaven aan fundamenteel en toegepast onderzoek en er komt meer financiering beschikbaar voor ondernemers die nieuwe producten, diensten en processen ontwikkelen en investeert het kabinet in kennisproductie en -verspreiding. Dat is uiteraard allemaal heel mooi qua idee.

Bij dit Basisinkomen(fonds)voorstel wat ik hier ter overweging aandraag echter zijn er meerdere bevolkingsgroepen – burgers èn MKB – geholpen en ontstaat er een circulaire economie. Met alleen een deel van de gasbaten investeren in het MKB brengt dit géén circulaire economie tot stand. Het is eerder een verliespost ook omdat zoveel startups op de fles gaan. Dit punt van een trickle-up-economie is mijns inziens een belangrijke afweging derhalve. En het leefbaar basisinkomen is een zekere factor voor het MKB dat de burger zijn of haar geld in de (lokale) economie gaat uitgeven. De meesten van ons weten hopelijk intussen dat de trickle-down-theorie een illusie was en is. Werkgelegenheid voor de burgers zowel als belastinginkomsten voor de overheid zullen toenemen met een leefbaar basisinkomen.

Sylvie Jacobs
Mensenrechtenpractivist

Bronnen:
Business Insider Gemiste kansen: eeuwige rijkdom dankzij aardgas
Z24 Eindelijk, maar 50 jaar te laat: Nederland stopt aardgasbaten in fonds

Share