Financieringsmogelijkheden

De meest gestelde vraag van mensen blijft altijd ‘Maar is het ook te financieren?’ De één zal zonder twijfel aannemen dat dit kan en de ander wilt toch eerder een kritische blik kunnen werpen op de cijfers. Kan je alle subsidies afschaffen of kan je zomaar de belasting verhogen?

Daast het berekenen van de kosten van het systeem (zie de modellen) moet er dus ook gekeken worden welk geld er precies beschikbaar is. Alleen op basis van die informatie kan er gekozen worden voor een doeltreffend basisinkomensysteem. Niemand heeft wat aan het treffen van maatregels die achteraf toch niet helemaal het beoogde effect hebben of sterker nog, slechter zijn dan wat er al bestaat.

Voor de volledigheid worden ook de jaartallen benoemd per kopje waarin een laatste update is gegeven door het CBS. Een veiligheidsmarge van 10% zal aangehouden worden, om te zorgen dat er eerder een financieringstekort bestaat dan een overschot. Dit heeft alles te maken met het voorkomen van ‘het onszelf rijk rekenen’.

Hypotheekrenteaftrek – 12,96 Miljard

In 2013 was de totale hypotheekrenteaftrek 33 miljard euro. Dit leverde uiteindelijk een belastingvoordeel op van 14,4 miljard bij de belastingbetalende mens. Dit heeft te maken met allerlei andere fiscale regels als eigen woning forfait etc. De hypotheekrente staat in 2018 op een historisch laag niveau. Dit betekent dat in alle veiligheid te stellen is dat het er minder hypotheekrenteaftrek zal plaatsvinden of dat dit ongeveer op hetzelfde niveau blijft. Om te blijven werken met veilige marges zal ook hier rekening mee gehouden moeten worden. We zullen daarom ook hier rekening houden met een veiligheidsmarge van 10% op de werkelijke belastingvoordeel.

Sociale uitkeringen – 66,6037 miljard

In 2016 is er in totaal 148 miljard besteed aan sociale uitkeringen in zowel geld (76 miljard) als natura (72 miljard). Niet alle van deze uitkeringen kunnen komen te vervallen, omdat de berekening van het benodigd inkomen per individu geen rekening houdt met bijv. extra hulpbehoevenden. Dit geldt zowel voor het OBI als het LBI model. Toch zijn er een heleboel sociale uitkeringen niet meer nodig wanneer een basisinkomensysteem is geïmplementeerd.

In het volgende overzicht is een overzicht te vinden van alle sociale uitkeringen. In dit overzicht zijn bepaalde kleuren gegeven aan de verschillende posten. Ook bestaan er sommige regelingen niet meer, vandaar dat er soms geen bedragen staan. De uitleg van de kleuren is als volgt:

Groen: Deze regeling blijft intact zoals die is.
Oranje: Deze regeling dient gewijzigd te worden.
Rood: Deze regelingen komen te vervallen. Dit wordt reeds afgedekt door het basisinkomensysteem.

Het overzicht bestaan uit een eerste en een tweede deel. (klik op de links om ze te openen)

Rode posten – 26,739 miljard

In dit eerste overzicht is duidelijk dat reeds 29,71 miljard opgevangen wordt door het basisinkomensysteem wanneer we kijken naar de uitkeringen in zowel geld als natura. Denk bijv. aan de zorgtoeslag en huurtoeslag (7,54 miljard) en de vele verschillende vormen van inkomensgarantie bij ziekte of werkloosheid. Rekening houdend met een algemene buffer van 10% komen we uit op een totaalbedrag van: 26,739 miljard.

Oranje posten – 39,8647 miljard

Dat er veel oranje posten zijn is niet gek. Regelingen zijn natuurlijk bedacht vanwege bijzondere situaties. Er zomaar vanuit gaan dat deze kosten/regelingen kunnen vervallen zonder een gedegen onderzoek is niet alleen zeer ongenuanceerd kan ook tot ernstig verslechterde situaties leiden dan in de huidige situatie. Om dit bedrag te verantwoorden zullen deze nu per onderdeel worden besproken:

  • Arbeidsongeschikheidsfonds – Wet Arbeid en Zorg (WAZO) – Geen herziening vooralsnog

“In de Wet Arbeid en Zorg (WAZO) zijn allerlei wettelijke verlofvormen gebundeld, zoals het zwangerschaps- en bevallingsverlof, kraamverlof, adoptieverlof, pleegzorgverlof en ouderschapsverlof. – CBS”

Het betreft hier een post van 1,128 miljard per jaar. Het is onwenselijk om mensen financieel te benadelen wanneer zij i.v.m. levens evenementen niet kunnen werken gekort worden op hun structurele loon. Om deze kosten helemaal te verplaatsen naar het risico van werkgevers zorgt voor mogelijke discriminatie (bijv. het niet aannemen van vrouwen die mogelijk zwanger worden). Deze kosten zijn dus niet beschikbaar voor de financiering van een basisinkomen. Deze post is als oranje gekenmerkt, omdat het dagloon (€211,17) misschien toch voor herziening in aanmerking komt en naar beneden bijgesteld moet worden door de komst van een basisinkomen.

De rest van het overzicht kan je vinden in deel 4.